نشانی
اصفهان چهارباغ بالا مقابل شرکت زمزم ساختمان پارسیان واحد 101 تلفن 6291422-6293059
ساعت کار آزمایشگاه
از 7 صبح تا 9 شب یکسره
آزمایشگاه اتوماتیک
در آزمایشگاه دکتر مدرس، آزمایش بیماران با دستگاههای پیشرفته ،کاملا اتوماتیک ،و با استفاده از آخرین متدهای حساس و دقیق روز دنیا انجام میشود
قراردادهای همکاری
این آزمایشگاه طرف قرارداد سازمانهای تامین اجتماعی ، خدمات درمانی (کارکنان دولت ،خویش فرما ،سایر اقشار، ایرانیان )، نیروهای مسلح ، بیمه دانا، بیمه ایران ، ( بیمه مکمل فرهنگیان ،ذوب آهن ، بنیاد شهید ، جانبازان ، دادگستری و بانک ملی ایران ، بانک صادرات ایران ، بانک ملت ، بانک سپه، میباشد
 
آیا آزمایش شما نرمال است


آیا پاسخ آزمایش شما « نرمال » است ؟

« پاسخ آزمایش شما نرمال است » این را پزشک شما میگوید .شاید بارها این جمله را از زبان پزشکتان وقتی جواب آزمایش را نگاه میکند شنیده باشید .پزشک و یا خودتان با نگاه کردن به اعداد محدوده نرمال درج شده در برگه آزمایش این را متوجه میشود . واقعاَ این جمله یعنی چه و به چه معنایی است ؟
برای پاسخ به این پرسش یک بررسی و بحث دقیقتر لازم است
نتیجه یک ازمایش یا یک یافته بالینی – هرچه که باشد – بدون توجه به سایر نکات لازم غیر قابل تفسیر است . یکی از ساده ترین آزمایشات که هر کسی میتواند با انگشت خود آنرا انجام دهد « ضربان قلب » یا Heart Rate  است .تقریبا هر کسی میداند تعداد H. R. در دقیقه حدود 70 است اما اگر مال شما 70 باشد طبیعی است ؟ ما میدانیم میانگین ضربان قلب میلیونها ادم 70 است . پس آیا مال شما اگر 70 باشد پس حتما طبیعی است ؟ اگر شما یک دونده ماراتن باشید در شرایط مطلوب و استراحت باید ضربانی حدود 55 داشته باشید و اگر دارید از یک سراشیبی تند بالا می روید باید حدود 120 باشد .می بینید باید با شرایط و توجه به نکاتی این آزمایش تفسیر گردد .بنابر این یک پزشک چیزهایی را باید ببیند که شاید دیگران به ان توجهی ندارند .
حال میخواهم بحث را کمی گسترده تر و تخصصی تر کنم .تفسیر آزمایشها در واقع مقایسه نتیجه آزمایش با محدوده یا دامنه مرجع و یا «Reference Range» است که گاهی محدوده یا دامنه طبیعی یا «Normal Range » گفته میشود هر چند به دلایلی که کوتاه خواهم گفت اولی بسیار مناسبتر است .
گاهی تست ها مثبت یا منفی است مثلا تست حاملگی و یا وجود میکروب خاصی مثلا سالمونلا ( مولد حصبه ) در جای خاصی مثلا مدفوع و یا وجود نوع خاصی از آنتی بادی در جای خاصی . اما بیشتر تستها این طور نیستند و با مقدار بیان میشوند .مثلادر مورد ی که    میزان TSH   آن «2» است و میزان طبیعی آن 5/0 تا 0/5 mIU/ml  در برگه آزمایش درج شده است.
در واقع سوال اساسی این است که آزمایشگاه این اعداد را از کجا آورده است ؟ و چگونه این دامنه مرجع تعیین شده است ؟ در یک پاسخ کوتاه باید گفت : بوسیله اندازه گیری تعداد زیادی افراد سالم که به نظر « طبیعی »می رسند .اولین گام انتخاب جمعیت سالم است .مثلا زنان 20تا 30 ساله که یک تست مشخص را در روی آنها انجام می دهیم .میانگین نتایج را بدست می آوریم و آنرا بوسیله یک رابطه آماری و ریاضی ساده -/+ 2واحد از انحراف معیار یا 2SD  میکنیم . حال راحتتر میتوان گفت چرا«دامنه مرجع» و نه« دامنه طبیعی ».زیرا جمعیت مرجع یاReference  داریم و نه جمعیت طبیعی یا Normal . علاوه براین غالبا طبیعی در برابر بیماری می آید ما گاهی یک وضعیت فیزیولژیک خاصی داریم که در شرایطی « طبیعی » است و در شرایطی « غیر طبیعی » مثلا حاملگی .
برای بسیاری از تست ها یک دامنه مرجع ساده و یکسان نداریم که برای تمام جمعیت ما قابل استفاده باشد برای بسیاری از آزمایشها باید سن و جنس را در نظر گرفت برای روشن شدن مطلب یکی دو مثال میزنیم :.آزمایش ALP  یا آلکالین فسفاتازآنزیمی است که نتیجه ساخت و ساز استخوانی است و در بچه ها و نوجوانان باعث استخوان سازی است بنا براین در این گروه سنی افزایش دارد . اما اگر در بزرگسالان به اندازه کودکان بالا باشد نشانه پوکی استخوان یا بیماریهای متاستاتیک استخوانی و گاهی تومرهای استخوانی است . و یا مثال دیگر کراتینین است که حاصل عملکرد طبیعی عضلانی است و از طریق جریان خون به کلیه ها رسیده و توسط آنها به ادرار فرستاده می شود و به عنوان آزمایشی برای ارزیابی عملکرد کلیه ها استفاده میشود . در اینجا بخاطر توده بیشتر عضلانی مردان نسبت به زنان کراتینین زنان باید کمتر باشد  . آزمایش دیگر   CK-MB که آنزیمی است که آن هم حاصل متابولیسم عضلانی است در سکته قلبی بالا میرود در زنان به خاطر توده عضلانی کمتر، این آنزیم کمتر است . در سالهایی نه چندان دور در زنانی که دچار سکته قلبی میشدند به خاطر اینکه طبیعتا مقدار این آنزیم پایینتر  است،این بیماران  را غیر بیمار تشخیص میدادند حال انکه واقعا سکته کرده بودند .
آزمایشگاه دامنه مرجع یا Reference Range  را بسته به سن و جنس گزارش میکند اما پزشک بوسیله اطلاعات و دانشی که از شخص شما دارد مثلا داروهای تجویز شده و وضعیت خاص جسمانی شما و چیزهایی که مصرف کرده اید مانند مصرف کافئین ، سیگار، الکل ، ویتامین C ، رژیم غذایی ، استرس ،خستگی ، حاملگی ،ورزش ، ... اقدام به تفسیر آزمایش میکند . بد نیست بدانید وضعیت خاص جسمانی هم (مثلا حالت درازکشیده یا نشسته یا ایستاده ) هم روی برخی پارامترهای خونی مثل آلبومین ، کلسیم ، سرولوپلاسمین اثر میگذارد و باعث افزایش کلسیم و آلبومین از حالت درازکش به نشسته میشود .
ورزش باعث افزایش  CK,AST,LDH میشود .  تستوسترون و LH  و شمارش پلاکتی در ورزشکاران حرفه ای مانند دوندگان دو ماراتن و وزنه برداران افزایش دارد . تزریق عضلانی باعث افزایش CK  می شود
بنابراین میبینیم بسیاری از نکات و ملاحظات باید برای تفسیر یک آزمایش درنظر گرفته شود  . پس  بهتر است نمونه خون و ادرار در یک شرایط یکسان و استاندارد ، داده شود تا تفسیر واحد شود پس حالا بهتر متوجه میشویم چرا باید« صبح ناشتا» به آزمایشگاه مراجعه کرد زیرا باعث میشود شرایط شما به شرایط جمعیت مرجع شبیه تر شود .
برای برخی از تستها اصلا مقادیر « طبیعی » وجود ندارد.در اندازه گیری سطح داروها مانند لیتیم که در حالت طبیعی در بدن وجود ندارد پزشک با اندازه گیری سطح دارو در سرم بیمار مقدار دوز مصرفی دارو را تنظیم می کند .
حتی در بیماران قلبی و دارای مشکلات قلبی عروقی که از داروهای ضد انعقاد مانند وارفارین , و یا هپارین   استفاده میکنند پزشک آزمایش PT  درخواست میکند که اصلا نباید در این حالت PT  نرمال باشد که اگر باشد یعنی یک جایی از کار اشکال دارد
در برخی از موارد و در برخی آزمایشها در واقع اصلا مقادیر نرمال تعریف نشده است . در آزمایش کلسترول خون مقادیر نرمال یک نشانه از میزان احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی – عروقی را نشان میدهد مثلا میزان و احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی – عروقی اگر مقدار کلسترول زیر mg/dl 200 باشد کمتر از زمانی است که بیش از mg/dl 200 باشد این احتمال اگر کلسترول تام بیش از mg/dl 250 باشد به شدت افزایش می یابد.
پس حاصل تمام این بحث رسیدن به این نکته است که چرا باید حتما پاسخ آزمایش را حتی اگر پاسخ در محدوده مرجع یا طبیعی درج شده در برگه آزمایشگاه باشد را به پزشک نشان داد .
نظر شما

نام * :
پست الكترونيكي * :
وب سایت :
نظر *:
  کد امنیتی را وارد نمایید :
اختصاصي براي مدير سايت ( درصورت انتخاب اين گزينه نظر شما در وب سايت ديده نخواهد شد )
لطفا از ارسال سوالات پزشکی در این صفحه خودداری نمائید . به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .

نظرات ارسالی

مریم : از اطلاعات مفید و مختصر شما در زمینه آنزیم شناسی بالینی ممنونم [ 1390-12-28 ]
آزمایشگاچی : سلام جناب دکتر از وبلاگتون بهره گرفتم دستتون درد نکنه سبز و سرافراز باشید در پناه حق [ 0000-00-00 ]
alireza : خیلی ممنون مطالب رو بیشتر کنید [ 1392-01-01 ]
بهار : مطالب بسیار خلاصه و مفید بودند ممنون [ 1393-02-29 ]
حمید : سلام: بسیار آموزنده و مفید بود. ممنون [ 1393-04-26 ]

صفحه اصلي
سوالات پزشکی كاربران
پيام هاي كاربران
گالري عكس
سايت هاي مرتبط
مقالات
تاریخچه و نشانی
آزمایشهای تخصصی
جستجوی مطالب
 
 
 
Isfahan University of Medical sciences